İlk Adımda Neye Bakılır
Puro koleksiyonuna başlarken ilk karar, kaç adet almak değil, hangi tadı aradığınızdır. Tekli alımlarla başlamak, büyük bir kutuya bağlanmadan beğeninizi yoklamanın en temiz yoludur. Küba harmanı tek puro bu yaklaşım için iyi bir örnek sayılır; petit corona ölçüsü yaklaşık yarım saatlik bir içim verir ve harmanın karakterini hızla gösterir. Öte yandan kısa molalar için ince puro gibi ince ve kısa formatlar, düzenli içimi olan biri için rafın sessiz ama işe yarar bir parçası haline gelir. İlk aşamada hedef, çok sayıda puro biriktirmek değil, değişik boyutları tanımaktır. Her denemeden sonra iki satırlık bir kayıt tutmak, sonraki seçimi çok daha kolay kolaylaştırır. Sabırlı ilerleyen biri, birkaç ay içinde hangi harmanı aradığını net biçimde görür. Böylece koleksiyon rastgele değil, bilinçli bir çizgide büyür. Kayıt tutmak burada basit ama işe yarar bir adımdır: günü, ölçüyü ve ağızda bırakılan izi yazmanız yeter. Bir süre geçince elinizde damak haritanızı gösteren küçük bir arşiv birikir ve nihayetinde koleksiyon zamanla şekillenirken sizi hem bilgili hem de daha rahat bir alıcı yapar, ayrıca bütçenizi de gereksiz yormadan ilerlersiniz, en çok başlangıç döneminde verilen sakin adımlar sonradan büyük bir fark yaratır.
Kutu mu Paket mi
Kutu boyutu, koleksiyonun temposunu belirleyen ilk bakılacak etkenlerden biridir. Uzun oturum için no.2 puro gibi yirmi beşli ahşap kutular, tek bir puroyu uzun süre rafta bulundurmak isteyenlere uygun düşer. Bu tür kutularda ahşap ambalaj da işin bir parçasıdır; ancak bir kutuyu bitirmek zaman ister. Daha küçük bir başlangıç için hediye paketi yeterli mi gibi dörtlü hediye paketleri daha esnek bir tercihtir. Dört adet, aynı harmanı farklı günlerde denemeye yeter. Acemi bir koleksiyoncu için mantıklı yol, önce küçük paketle tadı sınamak, ardından kutuya geçmektir. Bu sayede raf dolarken gereksiz harcama riski düşer. Ara sıra elinizdeki ürünleri tekrar değerlendirmek de yararlıdır: hangi paketin hep elinizin gittiğini görmek, bir sonraki alımın çerçevesini belirler. Bu sayede kararlarınız tahminden çıkıp gözleme yaslanır ve bu yöntem yıllar içinde tutarlı bir zevk oluşturur, telaş edenlerin sık yaptığı hatalara düşmeden yol almanızı sağlar, zira düzgün işlenmiş bir kayıt akıldan çok daha sağlamdır ve bu tutum her seçimde size zaman ve emek kazandırır, ayrıca sonuçtan daha fazla memnun olmanızı sağlar.
Boy ile Çapın Etkisi
Puronun boyu ve çapı, içimin süresini doğrudan etkiler. Geniş gövdeli bir puroda tat daha yavaş ısınır, ince gövdede ise tat daha hızlı ilerler. Kısa ve kalın gövde kısa ama kalın yapısıyla bir saatin altında yoğun bir deneyim arayanlara hitap eder; kakao kabuğu ve sedir notaları ön plandadır. Montecristo club sigarillo ise sigaraya benzer ölçüdeki filtreli bir gövdeyle çok kısa bir zamana sığar. İki ürün aynı markanın altında olsa da tamamen ayrı anlara hizmet eder. Seçim yaparken yalnızca adı değil, ölçüyü de ayrı bir ölçüt olarak düşünmek gerekir. Benzer bir harmanın birkaç formatını yan yana denemek, en faydalı alıştırmadır. Ölçüye karar verirken günün boş zamanını hesaba katmak işe yarar: kısa bir mola ile bütün bir gece aynı formu istemez. Bu yüzden rafta orta ve uzun formları birlikte tutmak rahatlık sağlar ve her yeni denemede öncekiyle karşılaştırma kurmak mümkün olur, bu durum da raftaki çeşitliliği bilinçli bir biçimde geliştirir, nitekim tecrübeli içiciler çoğu zaman benzer sırayı tuttuklarını söyler.
Küçük Formatların Rolü
Sigarillo formatı, puronun hızlı bir versiyonu gibi çalışır. Filtreli ağızlık ve ince gövde, içim daha yumuşak biçimde ağza ulaşsın diye tasarlanır. Espresso notalı mini sigarillo yirmilik ince kutusuyla cepte taşımaya elverişli bir örnektir ve toprak karakterini kısa bir içime toplar. Kısa formatlı montecristo ise onluk pakette klasik puro formunu daha hızlı bir süreye taşır. İki formatı birlikte kıyaslamak, sigarillonun hangi anlara cevap verdiğini açıkça ortaya koyar. Bazı koleksiyoncular sigarilloyu koleksiyondan sayar mı diye düşünür; fakat kısa molalar için işe yarar bir yan seçenektir. Koleksiyon listesinde ayrı bir köşe ayırmak yeterlidir. Bir başka nokta de paket içeriğini önceden kontrol etmektir: kaç adet geldiğini, kutunun ne şekilde kapandığını görmek ileride sürpriz yaşamanızı engeller. Ufak paketlerle başlayıp zevkinizi sınamak bunun en kısa yöntemidir ve birkaç denemede hangi formatın hangi ruh haline uyduğunu kendiliğinden fark edersiniz, ki bu birikim sonraki alışverişlerde en büyük yol gösterir, elbette herkesin zevk değişir ve kesin bir kural yoktur ve bu tutum her seçimde size zaman ve emek tasarruf ettirir, ayrıca ortaya çıkandan daha fazla memnun kalmanızı mümkün kılar.
Sınırlı Üretimlere Yaklaşım
Yıl temalı üretimler, koleksiyonun vitrini gibidir. Montecristo short 66 tavşan yılına özel kısa bir format olarak tam bu sınıfa girer; 27500 TL civarında anılır ve günlük içimden çok saklamaya uygundur. Diğer yanda yirmilik filtreli sigarillo paketi yirmilik filtreli paketiyle bütünüyle gündelik bir kullanım için düşünülmüştür. İki uç aynı koleksiyonda yer bulabilir; mesele her birine doğru rolü biçmektir. Özel bir sürümü hemen içmek çoğu zaman tereddüt bırakır. Sergilenecek ürünle içilecek ürünü baştan ayırmak, kafa karışıklığını ortadan kaldırır. Kısa ömürlü üretimlerde kutu tasarımını korumak da işin bir parçasıdır. Sade paketler ise koleksiyonun nefes aldığı yerdir. Fiyat tarafında ise akılda tutulacak nokta, sayıya değil memnuniyete bakmaktır. Harcamayı önceden belirlemek, acele kararların önünü keser. Yüksek bedelli olan her ürün sizin damağınıza uymaz ve böyle bir yaklaşım koleksiyonu anlık heveslere teslim etmez, bunun yerine her eklemeyi belirli bir nedene bağlayarak sağlam bir düzen oluşturur, dolayısıyla ilk olarak kısa adımlar yapıp ardından büyütmek en sağlıklı sıradır.
Nazik Bir Başlangıç
Acemi bir içici için ilk deneme çoğu zaman ağır olmamalıdır. Puroya geçmeden önce moods yirmilik filtreli yapısıyla yumuşak ve kısa bir içim verir; klasik puroya yönelmeden önce alışmak için uygun bir basamaktır. Connecticut yaprağıyla yumuşak puro ise Connecticut yaprağıyla koleksiyonun sakin köşesini oluşturur. Açık renkli yapraklar çoğunlukla ceviz ve ılımlı tatlılık notalarını gösterir. Gövde orta bandın civarında kaldığı için tat algısı yorulmaz. İlk aylarda bu tür hafif seçimlerle damağı eğitmek, ileriki dolgun denemelerde çok daha rahat karar vermeyi sağlar. Acele yapmadan basamak basamak ilerlemek yeterlidir. Bu noktada önemli olan şey, aynı ürünü farklı zamanlarda yeniden denemektir. Ruh hali, eşlik eden içecek ve ortam algıyı etkiler. Bu yüzden tek bir denemeye bakıp hüküm vermek yerine ikinci bir fırsat vermek daha doğrudur ve bütün bu ayrıntılar yan yana gelince rafın hikâyesi daha anlamlı hale gelir, ayrıca anlatmak da isteyeceğiniz notlar de çoğalır, bu amaçla fazla uzun bir plan ya da zor bir hazırlık gerekir.
Aynı Ölçü Farklı Yaprak
Dış yaprak, puronun hem görünümünü hem tadını şekillendiren en etkili parçadır. Nikaragua yapımı habano puro habano örtüsüyle daha sert bir çizgi getirir; siyaha çalan örtü yaprağı ise siyaha çalan ve dokulu yaprağıyla daha yuvarlak ve kahvemsi bir yüz sunar. Aynı 460 ölçüsünde iki ürünü arka arkaya içmek, örtü farkını net olarak görmenin yoludur. Maduro türü yapraklar iyice olgunlaştırıldığı için yumuşaklığa yatkındır. Bu tür yaprakta ise biber hissi ön plandadır. Ancak bu genelleme her zaman geçerli olmaz; harman da tadı etkiler. Notlarınıza yaprak tipini yazmak, zamanla bir harita çizer. Ayrıca ölçü ayrıntısını incelemeyi unutmayın: ince çaplı bir ürün kısa sürede yanar. Çap ölçüsünü kaydetmek, sonraki seçimlerde kıyas sağlar. Yakın ölçüleri topluca tatmak farkı belirginleştirir ve bu sabırlı tutum ilerleyen aylarda daha zevkinizi hem de bilginizi derinleştirir, acele alımlara kıyasla belirgin biçimde memnun edici neticeler getirir, sonunda önemli olan zevkle ilerlemek ve dengeli davranmaktır ve bu düzen her seçimde size zaman ve emek kazandırır, ayrıca ortaya çıkandan daha fazla memnun olmanızı mümkün kılar.
Günlük Raf İçin Seçimler
Geniş çaplı ama kısa formlar, tadın en yoğun bölümünü öne taşır. Hafif tatlı koyu puro Nikaragua yapımı ve güneşte olgunlaşan yaprağıyla bu tarzın güzel bir örneğidir; koyu ve hafif tatlı bir karakter verir. Günlük içime uygun robusto ise daha sakin bir gövdeyle ceviz, sedir ve hafif krema notalarına yaslanır. Bu ikisi birlikte, aynı ülke bile olsa farklı ritmi olan içimlerin bulunduğunu gösterir. Kalın çaplı bir puro hızlı içildiğinde tadını yitirir; yavaş bir tempo zaman kazandırmaz ama tadı korur. Düzenli içen biri rafın omurgası için ölçülü bir seçime ihtiyaç duyar. Dolgun seçenekler ancak arada bir tercih edilir. Kesimi özenle uygulamak ve ateşlerken acele etmemek deneyimin yarısını belirler. Sakin bir ritim keskin dumanı engeller. Her ürünün ayrı bir ritmi bulunduğunu akılda tutmak gerekir ve her yeni çeşit raftaki eksikliği giderirken sizin için taze bir bakış sunar, böylece raf statik bir liste olmaktan uzaklaşır, özetle düşünülerek alınan tek ürün listenin değerini artırır.
Torpedo mu Double Toro mu
Formun ucu, dumanın damakta nasıl dağıldığını belirler. Yirmi beşli torpedo kutusu sivrilen torpedo ucuyla dumanı damağın ön bölgesinde yoğunlaştırır; kakaomsu yanı belirginleşir. Serie v onluk ahşap kutu ise uzun double toro formatı ve espresso ile tatlı baharata dayanan gövdesiyle özel akşamlar için uygundur. Büyük bir puroyu hayli uzun bir oturuma bırakmak gerekir; bu yüzden en baştan vakit ayırmak iyi olur. Torpedo form ise daha esnek oturumlara da elverir. Ucu açarken dar bir açıklık çekişi daha net toplar. İki formatı farklı akşamlarda tatmak, size uyan formu anlamanın kısa yoludur. Farklı bir tarzı tadarken önyargısız kalmak iyi sonuç verir. Tat algısı zamanla değişir; ilk beğenmediğiniz bir ürünü ileride sevebilirsiniz. Bu tutum rafın zenginliğini besler ve nihayetinde armağan alan kişi de özenle seçilmiş bir ürünle karşılaşır, siz ise emin bir gönülle karar vermiş olursunuz, bu da armağanı da anlamlı hem de isabetli yapar ve bu düzen her seçimde size zaman ve emek tasarruf ettirir, üstelik ortaya çıkandan çok daha çok memnun kalmanızı sağlar.
Hediye Seti ve Nem Dengesi
Geleneksel tütün çizgisinin dışında kalan aromatize ürünler de rafa farklılık getirir. Bitkisel yağlı aromatize puro bitkisel yağlarla dinlendirilmiş beş puroyu küllükle birleştiren bir set olarak öne çıkar; kapağı kaldırınca ilk olarak çiçeksi bir koku karşılar. Pişmiş meyve notalı puro ise üç puroluk sampler yapısıyla üreticinin çizgisini büyük bir kutuya bağlanmadan tanıtır. Böyle setler koleksiyonun keşif katmanını oluşturur. Damağa oturan bir çizgi bulununca büyük kutulara geçmek mantıklıdır. Koleksiyonun ömrü muhafaza düzenine bağlıdır; küçük bile olsa bir nem kontrollü kutu ve güvenilir bir higrometre ilk alınacaklar içindedir. Yeni gelen purolar bir süre dinlendirilmelidir. Ayrıca armağan vermek niyetiyle alınan paketlerin ambalaj görünümü ayrıca önemlidir. Hediye edilenin zevkini bilmiyorsanız ılımlı gövdeli bir seçim daha isabetlidir. Böyle düşünmek yanlış alımları önler ve sonraki dönemlerde bu küçük önlemler rafın değerini korur, üstelik çevrenizdekilere anlatabileceğiniz güvenilir bir birikime dönüşür, o nedenle kontrol alışkanlığını ertelemeden yapmak yeterlidir ve bu tutum her seçimde sizin için vakit ve çaba kazandırır, ayrıca ortaya çıkandan çok daha çok hoşnut olmanızı sağlar.