Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü düşürmez tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük görünse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı de detay göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk ismi ve puan tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu nedenle oda şartlarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni şaşar.